Stabiliteit Eurozone vergt sterker financieel-economisch EU-bestuur

15 februari 2012

P E R S B E R I C H T

AIV: STABILITEIT EUROZONE VERGT STERKER FINANCIEEL-ECONOMISCH EU-BESTUUR

Ook meer draagvlak nodig voor verscherpt toezicht op nationale begrotingen en macro-economisch beleid


Den Haag, 15 februari 2012

Om op korte termijn stabiliteit in de Eurozone te scheppen moet het financieel-economisch bestuur in de Europese Unie worden versterkt. Dat stelt de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) vandaag in een briefadvies aan de regering. De Europese banken- en schuldencrisis heeft stevige tekortkomingen blootgelegd in de crisispreventie en het crisismanagement van de EU. Een sterker financieel-economisch bestuur kan ervoor zorgen dat in rustiger vaarwater de hoogstnoodzakelijke hervormingen worden doorgevoerd, aldus de AIV. Dat zal bovendien ten goede komen aan duurzame economische groei binnen de Unie en aan het politieke en maatschappelijke draagvlak voor de EU.

Uit het crisismanagement van de EU bij de Europese schuldenproblematiek blijkt een weifelend beleid, schrijft de AIV in zijn briefadvies ‘Naar een versterkt financieel-economisch bestuur in de EU’. Het aantal Europese Raden en eurotoppen groeide. Maar het feit dat daar genomen besluiten vaak niet of niet tijdig werden uitgevoerd, heeft het vertrouwen in het Europees bestuur ernstig ondermijnd. Het belang van de Europese Raad/Eurotop is weliswaar onbetwist (net als dat van de Frans-Duitse samenwerking), maar er moet veel meer tegenwicht en slagvaardigheid komen. De AIV pleit daarom voor grotere armslag van de Europese Commissie, onder controle van het Europees parlement en met een toetsende rol door het Europees Hof van Justitie. Het weglekken van bevoegdheden naar intergouvernementele structuren is niet in het Nederlands belang.

Verder is het broodnodig dat er meer politiek en maatschappelijk draagvlak komt voor een verscherpt Europees toezicht op nationale begrotingen en op het macro-economisch beleid van lidstaten. Als politieke leiders er niet in slagen daarvoor steun te verwerven, kunnen burgers zich (nog) meer van Europa afkeren. Politieke partijen en maatschappelijke organisaties hebben hier een bijzondere verantwoordelijkheid, zo stelt de AIV.

Net als het kabinet vindt de AIV dat niet mag worden getornd aan het herstel van de begrotingsdiscipline. Maar het advies benadrukt wel dat Zuid-Europese landen die draconische maatregelen moeten nemen om de openbare financiën te saneren, een vooruitzicht op economische groei moet worden geboden. Ter ondersteuning van aanpassingsprogramma’s moeten daarom structuur- en cohesiefondsmiddelen van de EU worden ingezet. Op korte termijn heeft de herfinanciering van de Italiaanse schuld tegen een betaalbare rente de hoogste prioriteit. Mede met het oog hierop acht de AIV een grotere vuurkracht van het noodfonds hoogst wenselijk.

Onder verwijzing naar de verwevenheid tussen staatsschulden en particuliere schulden pleit de AIV ook voor een volwaardiger Europees toezicht op banken. Er mag ook geen taboe meer rusten op de invoering van euro-obligaties. De AIV adviseert verder het kader waarbinnen afstemming tussen lidstaten over het economisch beleid plaatsvindt (het zgn. Europees semester) goed te verankeren in nationale besluitvorming. Dat gaat dan vooral om de voorbereiding en vaststelling van de begroting.

__________________________________________

Voor vragen of meer informatie kunt u bellen met de voorzitter van de gecombineerde commissie, mr. C.G. Trojan (T. 0033-475464917 of 06-10316016) of de secretaris van de AIV, drs. T.D.J. Oostenbrink (T. 070-3485335) of mailen naar: aiv@minbuza.nl.