Dialoog en pragmatisme, leidraad voor beleid in de Arabische regio

12 november 2014

P E R S B E R I C H T

DIALOOG EN PRAGMATISME, LEIDRAAD VOOR BELEID IN DE ARABISCHE REGIO


Den Haag, woensdag 12 november 2014

Alleen met een pragmatische instelling kan het gesprek met landen uit de Arabische regio resultaat opleveren. Beleid van Nederland op basis van alleen principiële overwegingen schaadt de doelgroepen in die landen. Dit stelt de AIV in een vandaag gepresenteerd advies.
 
De ontwikkelingen in de Arabische regio laten zien dat er een kloof bestaat tussen wensdenken en realiteitszin. Hervormingen van een politiek bestel vereisen het geduld van soms enkele generaties. Regeringen en volksvertegenwoordigers in het Westen moeten daar rekening mee houden in hun doelstellingen voor het buitenlands beleid. Het houden van verkiezingen kan niet het enige perspectief zijn en Westerse landen mogen niet in de valkuil van verkiezingsfetisjisme vallen. De vestiging van een deugdelijk bestuur en rechtsstaatontwikkeling kosten veel tijd en moeten vooraf gaan aan een ordentelijk verkiezingsproces.

De euforie over de omwentelingen van 2011 in de Arabische regio was groot. Op enkele uitzonderingen na is de situatie vrijwel overal eerder verslechterd dan verbeterd. Er zijn fundamentele veranderingen gaande in de gehele regio en de contouren daarvan worden nu pas in alle hevigheid zichtbaar. De Arabische omwenteling van 2011 heeft impulsen gegeven aan processen die onderhuids al langer speelden. De opstanden hebben geleid tot een grotere tegenstelling tussen zowel seculieren en islamisten als islamisten onderling, en hebben indirect bijgedragen aan het sektarisch geweld in Syrië en Irak. Ook de tegengestelde regiopolitieke ambities van Iran en Saoedi-Arabië wakkeren de strijd aan.

De AIV is voorstander van een pragmatische invulling van het Nederlandse beleid in de Arabische regio. De AIV vindt dat een stop-and-go beleid op basis van onbuigzame principes vooral de ontvangers van hulp schaadt. Het aangaan van een kritische dialoog is een belangrijke invulling van het buitenlands beleid ten aanzien van de betrokken landen. Ook met partijen met een minder ‘schone’ achtergrond dient een gesprek niet uit de weg te worden gegaan. De AIV is van mening dat steun aan democratische hervormingsprocessen door moet gaan, ook al is er sprake van terugval. Nederland en de EU moeten daarom bestaande programma's ter bevordering van de rechtsorde en democratisering continueren en zelfs versterken. Steun kan bij ernstige ontsporingen in het hervormingsproces of achteruitgang van de diplomatieke betrekkingen verlopen via niet-gouvernementele kanalen.