Adviesraad: Krijgsmacht ernstig verwaarloosd

10 maart 2017

Den Haag, 10 maart 2017

De staat van de Nederlandse krijgsmacht is zeer zorgwekkend. Dat stelt de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) in het vandaag verschenen advies ‘Rusland en de Nederlandse defensie-inspanningen’. De raad vindt het zeer ernstig en onverantwoord dat, bij ongewijzigd beleid, de basisgereedheid van de krijgsmacht pas op zijn vroegst in 2021 weer op orde is. “Terwijl de veiligheidssituatie de afgelopen jaren sterk verslechterde als gevolg van dreigingen vanuit zowel Rusland, het Midden-Oosten als Noordelijk Afrika, is de inzetbaarheid van de krijgsmacht tijdens deze kabinetsperiode verder uitgehold”, licht AIV-lid Joris Voorhoeve toe.

De AIV adviseert met klem in de nieuwe kabinetsperiode de financiële afspraken serieus te nemen die in 2014 tijdens de NAVO-top van Wales zijn gemaakt. In de komende vier jaar zal het defensiebudget moeten groeien naar het Europees NAVO-gemiddelde, vindt de Adviesraad. In de daaropvolgende vier jaar moet de 2% BBP norm worden bereikt. “Naast het niet op orde zijn van de basisgereedheid,  ontbreekt budget voor voldoende ondersteunende operationele eenheden. Laat staan dat gewerkt kan worden aan de uitbreiding en modernisering van de slagkracht”, aldus Voorhoeve onder wiens voorzitterschap het kabinetsadvies is opgesteld.

Dreiging Rusland
De internationale veiligheidssituatie binnen en buiten Europa is in de huidige kabinetsperiode fundamenteel veranderd. De AIV stelt dat Rusland erop uit lijkt te zijn in Europa verdeeldheid te zaaien met cyberaanvallen, desinformatie en het ondersteunen van populistische bewegingen. Sinds 2008 heeft Rusland fors geïnvesteerd in de modernisering van de krijgsmacht en daardoor een snel inzetbaar militair vermogen opgebouwd. Na de annexatie van de Krim heeft de NAVO een reeks maatregelen getroffen om de oostelijke bondgenoten gerust te stellen en ter versterking van de afschrikking. Ondanks deze maatregelen blijven volgens de AIV vooral de Baltische staten kwetsbaar voor een mogelijke Russische interventie die kan worden uitgelokt door problemen met Russisch sprekende minderheden in deze landen. Het risico bestaat dat Rusland op de grond voldongen feiten weet te creëren voordat de NAVO een besluit over een mogelijke reactie heeft genomen.

NAVO
De nieuwe internationale dreigingen hebben gevolgen voor de NAVO en de bijdragen van haar lidstaten, aldus de AIV. De noodzaak om weer grootschalig te kunnen optreden op het hoogste geweldsniveau stelt andere eisen aan de omvang, beschikbaarheid en samenstelling van de benodigde legeronderdelen. Zo is er een grotere behoefte aan snel beschikbare robuuste eenheden ten behoeve van een geloofwaardige afschrikking. Ook moet worden geïnvesteerd in het informatie- en cyberdomein. De NAVO heeft forse kritiek op de inzetbaarheid van de Nederlandse krijgsmacht. Versterking van de landstrijdkrachten is volgens de NAVO de hoogste prioriteit voor Nederland.

Het  is niet de eerste keer dat de AIV de noodklok luidt. Zo sprak de AIV in het advies ‘Kabinetsformatie 2012: krijgsmacht in de knel’ al haar zorgen uit over de inzetbaarheid van de krijgsmacht. Vorig jaar noemde ook de Algemene Rekenkamer de inzetbaarheid van de Nederlandse krijgsmacht zorgwekkend.