Mensenrechten en de SDG's

18 april 2018

Prof.mr. J.G. de Hoop Scheffer
Voorzitter
Adviesraad Internationale Vraagstukken
Postbus 20061
2500 EB  Den Haag

Datum  18 april
Betreft   Adviesaanvraag Mensenrechten en de SDG's


Geachte voorzitter,

Na de Tweede Wereldoorlog is een breed internationaal mensenrechteninstrumentarium gebouwd, met als startpunt de in 1948 door de Verenigde Naties (VN) vastgestelde de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens (UVRM), waarin de universaliteit van mensenrechten voor het eerst internationaal werd bevestigd. Dit luidde een periode van enkele decennia in waarin mensenrechten steeds beter werden beschermd, onder meer door de totstandkoming van verschillende juridisch bindende mensenrechtenverdragen. Mensenrechten kunnen echter niet uitsluitend gedragen worden door het recht; zij dienen verankerd te zijn in de structuren van de samenleving.

De aanname door VN-lidstaten van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) in 2015 hebben wereldwijd momentum gegenereerd voor duurzame ontwikkeling en versterkte mondiale samenwerking. De SDGs  stellen concrete doelen om een eind te maken aan armoede, ongelijkheid en klimaatverandering, uiterlijk in 2030. Zij benadrukken daarbij het belang van rechten, respect en waardigheid en hebben het overkoepelende principe dat niemand mag worden uitgesloten (leave no one behind). De grote nadruk op mensenrechten in de SDG’s (meer dan in de milleniumdoelstellingen) biedt een goed houvast voor een politieke en rechtenbenadering van ontwikkeling waarbij de belangen van burgers centraal staan.

Respect voor mensenrechten en voor menselijke vrijheden, zoals neergelegd in internationale verdragen, zijn belangrijke voorwaarden voor duurzame ontwikkeling en voor het voorkomen van conflicten. De SDG-agenda kan niet succesvol zijn zonder de naleving van mensenrechten en vice versa. Ook worden zowel de SDG’s als de mensenrechteninstrumenten door experts gezien als ‘raamwerken’ voor een structurele inzet op de preventie van gewelddadig conflict. Beide agenda’s hebben elkaar veel te bieden.

Specifieke mogelijkheden om mensenrechten te bevorderen via de uitvoering van de SDG’s en vice versa zijn echter nog niet systematisch onderzocht. In het licht van bovenstaande zou het kabinet het op prijs stellen hierover van de Adviesraad voor Internationale Vraagstukken (AIV) een advies te ontvangen uiterlijk voor het einde van 2018, aan de hand van de volgende vragen:

Centrale vraag: Hoe kunnen de Nederlandse inzet op de SDG’s en de inzet van het Nederlandse buitenlands beleid op het terrein van de mensenrechten, zoals vastgelegd in de beleidsbrief ‘Respect en recht voor ieder mens’, elkaar wederzijds versterken?

En de volgende deelvragen:

  1. Wat zijn de raakvlakken van beide agenda’s en waar vullen ze elkaar aan?
  2. Welke concrete opties bestaan er om de SDG’s (beter) te laten bijdragen aan de internationale bevordering van mensenrechten?
  3. Hoe kan het Nederlandse buitenlands beleid op mensenrechten optimaal bijdragen aan het behalen van de SDG’s op voor Nederland prioritaire terreinen?

Wij kijken uit naar een operationeel advies met concrete handvatten voor het Nederlandse buitenlands beleid, in het bijzonder het mensenrechten- en SDG-beleid.           

De Minister van Buitenlandse Zaken,

Stef Blok


De Minister voor Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking,

Sigrid A.M. Kaag